Podrodzina Abietoideae

Na podrodzin skadaj si nastpujce rodzaje drzew iglastych: joda - abies, cedr - cedrus, modrzewnik pseudolarix, choina tsuga, keteleeria i nothotsuga

Joda - Abies Wiecznie zielone drzewo szpilkowe z pniem mocnym i prostym. Osiga wysoko do 50m. Korona u modych drzew stokowata, regularna u starszych na szczycie spaszczona (w przeciwiestwie do wierka). Kora gadka, szpilki krtkie, do 3cm dugoci, z dwoma janiejszymi paskami po spodem, osadzone na pdzie spiralnie. Po odpadniciu igy na pdzie pozostaje paski kulisty lad. Szyszki ustawione pionowo,dojrzewaj w jeden sezon, jajowate albo cylindryczne,czsto ywicowate, jednoroczne, po dojrzeniu rozpadaj si, dlatego pod jod nigdy nie ma szyszek. Na drzewie pozostaje silnie zdrewniaa o tzw. trzpie uska szyszek - pozbawione odrostkw i wypustek, zaokrglona, ze schowanym, a czasem sterczcym przylistkiem ( A. bracteata)

Cedr - Cedrus
Wysokie drzewo, w starszym wieku o charakterystycznej, bardzo szerokiej koronie, gaziami poziomo wyrastajcymi z pnia. bardzo wytrzymae na susze, wystpuj przede wszystkim w klimacie rdziemnomorskim, w rejonach o agodnych zimach i dlugich, cieplych latach. Igy ciemnozielone, zebrane w pczki po kilkadziesit. Szyszki wyprostowane, szerokojajowate, prawie cylindryczne, osigaja do 12cm d. uski sztywne i zdrewniae u modych szyszek, staj si amliwe u dojrzaych, szerokie, cile przylegajce. uski okrywowe bardzo krtkie i niewidoczne. Szyszki dwuletnie, dojrzewaj jesieni i rozsypuj si na drzewie.

Modrzewnik
Jedynym przedstawicielem jest modrzewnik chiski pseudolarix kaempferi

Choina - tsuga
Rolina jednopienna, wieczniezielona. Korona stokowa, ze zwisajcym wierzchokiem. Igy krtkie, do 2,5cm, zwykle spaszczone, z wierzchu zielone i byszczce, pasko uoone, bd nieregularnie w zalenoci od gatunku. Szyszki mae 1,3-3cm, jednoroczne, zwisajce, w caoci opadajce na ziemi. uski nasienne zdrewniae, caobrzegie, pofalowane. uski okrywowe krtkie, niewidoczne.


Abies alba - jodła pospolita
Występuje w górach Europy srodkowej i Południowej. Wys. 30-40m, prosty, gładki pień, luźna korona. Igły 2-3cm, cienkie, z wierzchu ciemnozielone, od spodu z dwoma jaśniejszymi paskami. Szyszki wąskocylindryczne, dł. 10-18cm, młode zielone, dojrzałe brunatne. Łuski okrywowe wystające i odgięte do tyłu.

Abies ambilis - jodła wonna
Występuje na wybrzeżach Pacyfiku od Alaski do stanu Oregon. Drzewo wysokie, do 70m. Kora srebrzysta, u starszych drzew staje się czerwonoszara. Igły 2-3,5cm z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, srebrne od spodu. Szyszki jajowatocylindryczne, 8-15cm dł. ciemnofioletowe bez widocznych łusek okrywowych.

Abies balsamea - jodła balsamiczna
Abies balsamea - jodła balsamicznaWystępuje w Kanadzie i północno-wschodnich rejonach Stanów Zjednoczonych. Wąskie, stożkowe drzewo, wysokości do 23m, wolnorosnące. Igły krótkie, do 2,5cm, ciemnozielone, kruche. Szyszki cylindryczne, 4-10cm dł. 1,5-3,75cm szerokości, młode- niebieskoszarozielone lub fioletowe , dojrzałe szarobrązowe, zażywiczone, Łuska okrywowa w zależności od gatunku schowana lub stercząca.

Abies beshanzuensis -
Występuje w Chinach. Drzewo 30m wys. Igły ciemnozielone z wierzchu, jasniejsze od spodu, nierówne, 1-4cm dł. Szyszki cylindryczne, brązowożółte, 7-11cm dł. 3,5-4,5 szer. Łuska nasienna w kształcie dzwonu, bardziej niż nerki. Łuska okrywowa na środku, w kształcie szpatułki, wierzchołek ostry, wystaje na około 1mm.

Abies bifolia -
Występuje w Kanadzie i USA, przede wszystkim w obszarze Rocky Mountains. Wyskosci do 30m, korona w kształcie iglicy. Szyszki cylindryczne, łuska zaokrąglona, 5-10cm dł., 3-3,5cm szer. ciemnofioletowoniebieskie, dojrzałe szarofioletowe.

Zdjęcie:Maturing cones on a tree in near Sky Pond in Rocky Mountain National Park, Colorado [C.J. Earle, 31-Aug-1990].

Abies bracteata - jodła nadobna
Występuje w Kalifornii. Drzewo średniej wysokości, do 30m wys. Szyszki jajowate, 6-10cm dł. 4-5,5cm szer. Łuska nasienna cienka, zaokrąglona, fioletowobrązowa. Łuska okrywowa bardzo wydłużona, trójzębna, srodkowy języczek wystaje na 4-5cm, żółtobrązowa.

Zdjęcie: Mature cones. ? Br. Alfred Brousseau, Saint Mary's College (CalPhoto).

Abies cephalonica - jodła grecka
Występuje pierwotnie w Górach Grecji, między 750-1700m n.p.m. Obecnie rozpowszechniona Niewysoka, do 30m. korona stożkowa. Igły sztywne, ostre i szerokie, dł 2-3cm, ciemnozielone. Szyszki duże, 12-17cm dł. 4-5cm szer., brązowe. Łuski stożkowe lub trójkątne, tej samej długości, co szerokości, całobrzegie. Łuska okrywowa z odstającym od szyszki szpikulcem.

Zdjęcie: http://www.umb.no/ipf/maanplant/2001/Desember/

Abies chengii -
Specyficzna jodła wyhodowana w arboretum w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Szkocji. Najprawdopodobniej nasiona sprowadzono z Chin, może być więc krzyżówką Abies chensiensis.

Abies chensiennsis -
Występuje w Chinach. Osiąga do 40m wysokości. Igły 1,5-4cm dł. Szyszki jajowate, 8cm dł. brązowe. Łuska okrywowa schowana.

Abies cilicica - jodła syryjska
Występuje w północnym Libanie i Syrii. Osiąga wys. 35m. Igły długie, 2-4cm, szerokie 1,5-2,5mm. niekłujące. Z wierzchu ciemnozielone. Szyskzi cylindryczne, duże 15-25cm dł. 4-6cm szerokie. Brązowe, czrwonobrązowe. Łuski nasienne postrzępione, okrywowe schowane.

Abies concolor - jodła kalifornijska, j. jednobarwna
Abies concolor - jodła kalifornijskaWystępuje w południowo zachodnich rejonach Stanów Zjednoczonych i w północnym Meksyku. Wys. do 60m, gęsta, regularna korona. Igły długie, 1,5-6cm dł. matowe, szarozielone do srebrzystych. Szyszki cylindryczne, 7-12cm dł. 3-4,5cm szer. młode od jasnozielonych do fioletowych, dojrzałe brązowe. Łuska zaokrąglona, łuska okrywowa schowana.

Abies delavayi - jodła Delaveya
Popularna jodła w zachodnich Chinach. Rozróżnia się wiele odmian. Igły skręcone, szyszki fiołkowe, okryte żywicą, ze sterczącymi łuskami okrywowymi.
Odmiany:
  • abies faxoniana - występuje na wys. 2400-3500m n.p.m, igły ma płaskie, szyszki mocno zażywiczone.
  • Abies georgei - występuje na wys. 3000-4200m n.p.m. Szyszki z mocno wystającymi łuskami okrywowymi.
  • Abies sutchuenensis, z długimi igłami, do 3cm dł. Szyszki purpurowofiołkowe, łuski okrywowe tej samej długości co nasienne

  • Abies densa -
    Występuje w lasach ponad chmurami we wschodnich Himalajach w Bhutan, na wys. 3000-4000m n.p.m.

    Zdjęcie: z prezentacji Georg Gratzer

    Abies durangensis -
    Występuje w Meksyku, na wys. 1600-2900m n.p.m. Wys. do 40m, korona wąska, stożkowa. Igły 2-4cm dł. ostre, jasnozielone. Szyszki jajowate, zwężone ku wierzchołkowi. 6-9cm dł. Łuska okrywowa schowana.

    Abies fabri -
    Występuje w Chinach, osiąga wysokość do 40m. Szyszki 5-10cm dł., czarnofioletowe, umieszczone na najwyższych gałęziach.

    Abies fanjingsbanensis -
    Występuje w Chinach, blisko spokrewniona z Abies fargesii, czasem traktowana jako jej odmiana.

    Abies fargesii -
    Występuje w Chinach, na wysokości od 2000-4000m n.p.m. Osiąga 65m wys. Korona stożkowa, wąska. Igły 1-4,5cm dł, szer. 2-3,5mm. Szyszki niebieskofioletowe, dojrzałe fioletowe lub czerwonobrązowe, jajowate lub cylindryczne, 5-9cm dł, 3-4cm szer. Łuska całobrzegowa, łuska okrywowa schowana, lub lekko wystająca.

    Abies firma - jodła japońska
    Występuje w Japonii na wys. 300-800m n.p.m. Osiąga do 35m wysokości. Igły 2,5-3,5cm dł. 2-3mm szer. zaokrąglone, z wierzchu ciemnozielone, od spodu z dwoma paskami, jasnozielone. Szyszki jajowatocylindryczne, 10cm dł. dojrzałe brązowe. Łuska okrywowa takiej samej długości jak nasienna, z wystającym szpicem.

    Abies forrestii -
    Występuje w Chinach, w Tybecie na wys. 2400-4300m n.p.m. Czasem kwalifikowana jako A. delavayi var. forrestii albo var. georgei.

    Abies fraseri - jodła Frasera
    Występuje w Stanach Zjednoczonych, w Wirginii i Północnej Karolinie. Wys. do 25m, korona symetryczna, stozkowa. Igły 1,2-2,5cm dł. ciemnozielone, błyszczące. Szyszki jajowatocylindryczne, 5-6cm dł. do 4cm szer. ciemnofioletowe, z łuską okrywową żółtozieloną, wystającą.

    Abies grandis - jodła olbrzymia
    Najwyższa z jodeł, może osiągać 80m. Korona luźna, stożkowa, igły długości 2-6cm, ciemnozielone, błyszczące. Szyszki jajowato-cylindryczne, 5-12cm dł. 3-3,5cm szer. łuska zaokrąglona, zielone, dojrzałe szarobrązowe, łuska okrywowa schowana.

    Zdjęcie: Photo:Charles Webber, Berkeley Digital Library Photo Collection

    Abies guatemalensis -
    Występuje w Ameryce Środkowej, w wysokich górach powyżej 3000m n.p.m. drzewo stozkowe, do 35m wys. Igły długie, 2-5,5cm dł. zaokrąglone, jasnobrązowe. Szyszki jajowate, 8-12cm dł. żółtobrązowe, łuska podłużna, szersza niz dłuższa, łuska okrywowa schowana.

    Abies hickelii -
    Kolejna jodła meksykańska, niespotykana ogrodach Europy. Występuje na wys. 2500-3000m n.p.m osiąga 30m wysokości. Korona kwadratowa. Igły 2-3cm, szyszki cylindryczne, podłużne, zwężone u wierzchołka. 7-8cm dł. Łuska okrywowa wystająca, stercząca.

    Abies holophylla - jodła mandżurska
    Występuje w Korei, Chinach i południowej części Rosji. Tworzy lasy razem z jodłą koreańską. Osiąga 30-45m wys. bardzo gęstą koronę. Igły sztywne, dł. 3-4cm, kłujące, z wierzchu jasnozielone, błyszczące, od spopdu ze słabo zaznaczonymi paskami. Szyszki cylindryczne, dł. 15cm, okryte żywicą, jasnobrązowe lub szare. Łuski nasienne bardzo szeroki, okrywowe niewidoczne.

    Abies homolepis - jodła nikko
    Abies homolepis - jodła nikkoWystępuje w górach środkowej Japonii. Wys. 20-25m korona bardzo regularna, szerokostożkowa, z grubymi, sztywnymi, wzniesionymi gałęziami bocznymi. Szyszki cylindryczne, 7-10cm dł. młode fioletowe, dojrzałe fioletowobrązowe. Łuski okrywowe niewidoczne, krótsze od nasiennych.

    Abies kawakamii -
    Występuje w Tajwanie, na wys. 3300-3500m n.p.m. Wysokość do 35m, igły proste, 2-2,5cm zaokrąglone, ciemnozielone. Szyszki cylindryczne, 6-8cm dł. brązowofioletowe, łuska okrywowa schowana.

    Abies koreana - jodła koreańska
    Abies koreana - jodła koreańskaWystępuje w górach południowej Korei. Rozpowszechniona w Polsce jako drzewo ozdobne, ponieważ jest bardzo wytrzymała na mrozy i bardzo szybko i malowniczo owocuje. Niewysoka, do 10m , z gęstą, szeroka koroną. Igły krótkie, 1-2cm, grube, ciemnozielone. Szyszki 4-7cm, młode purpurowofioletowe, lub zielonkawe, z nieznacznie wystajacymi łuskami okrywowymi.

    Abies lasiocarpa - jodła górska
    Występuje w Kanadzie i zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Wys. do 40m, korona bardzo wąska. Igfły 2-4cm, jasnozielone. szyszki cylindryczne, 6-12cm dł. 2-4cm szer. ciemnofioletowe, łuska nasienna zaokrąglona, szeroka 1,5-1,7cm, z gęstym meszkiem, łuska okrywowa schowana.

    Fully mature cones, some of which are starting to disintegrate, on a tree near Hyas Lake, North Cascades, Washington [C.J. Earle, 23-Aug-2003].

    Abies lowiana - jodła Lowa
    Uważana czasem jako odmiana jodły kalifornijskiej: Abies concolor var. lowiana. Wystepuje w Ameryce Północnej w stanie Oregon i Kalifornii. Wysoka, do 75m. Igly nieco krótsze niż u concolor, szyszki jajowatocylindryczne, 8-12cm, ze schowana łuską okrywową.

    Abies magnifica - jodła wspaniała
    Występuje w południowym Eregon i północnej Kalifornii. Wysoka, do 60m. Korona waska, stożkowa. Igły 2-3cm, najpierw białe, potem niebieskozielone. Szyszki cylindryczne, 15-22cm dł. brązowopurpurowe młode, później brązowe. Łuska okrywowa w zależności od odmiany schowana lub stercząca.

    Abies mariesii -
    Występuje w górach Japonii, na wys. 1800-2500m n.p.m. Osiaga 25m wysokości. Igły krótkie, 1-2,5cm dł. jasnozielone. Szyszki jajowate, 10cm dł. niebieskobrunatne. Łuska okrywowa schowana.

    Abies nebrodensis - jodła sycylijska
    Występuje na Sycylii. Wys. 8- 15m. Szyszki cylindryczne, z zaokrąglonym wierzchołkiem, stosunkowo grube, ciemnobrązowe, 13-20cm dł. 4cm szer. Łuska okrywowa wystająca, odchylona.

    Abies nephrolepis - jodła wiotka
    Występuje w Azji, często razem z jodła koreańską. Osiąga do 25m wysokości. Igły wąskie, 2-3cm dł. zielonożółte. Szyszki jajowate, 6-9cm dł. brązowofioletowe, łuska okrywowa szeroka, wystająca.

    Abies nordmanniana - jodła kaukaska
    Występowała pierwotnie na Kaukazie, obecnie bardzo rozpowszechniona również w Polsce. uprawiana w Europie na choinki. Wysokie drzewo, szybkorosnące, osiąga wysokość do 60m. Korona gęsta, stożkowa, bardzo regularna. Igły dł. 2-3cm, ciemnozielone. Szyszki cylindryczne, podobne do szyszek jodły pospolitej. Dł. 14-17cm, niedojrzałe fioletowe, później ciemnobrązowe, mocno zażywicone. Łuski trójkątne, szersze niż dłuższe, całobrzegie, cienkie. Łuski okrywowe w kształcie łopatki, z przedłużonym cienkim wyrostkiem, wystające i wygięte wstecz.

    Zdjęcie: Kuva: Jukka Lehtonen

    Abies numidica - jodła numidyjska, j.algierska
    Występuje w górach Algierii, w Kabylii na wys. 1300-2000m n.p.m Odporna na suszę. Wys. do 25m. Szyszki cylindryczne, 15-20cm dł. 3,5-5,5cm szer. szarobrązowe. Łuska nasienna w kształcie klinu, po stronie grzbietowej z krótkim, gęstym, szarym meszkiem. Łuska okrywowa niewystająca.

    Zdjęcie: http://www.peaceofmindnursery.com

    Abies pindrow -
    Rośnie w Himalajach, na wys. 2000-3000m razem z picea smithiana. osiąga do 60m wys. Korona wąska, stożkowa. Igły miękkie, dł. 3-7cm, ciemnozielone z wierzchu. Szyszki cylindryczne, 10-18cm dł. niedojrzałe czerwonofioletowe, dojrzałe brązowe. Łuska okrywowa niewidoczna.

    Abies pinsapo - jodła hiszpańska
    Występuje w górach południowej Hiszpanii, na wys. 1200-1800m n.p.m. Drzewo wys. do 30m Korona regularna, stożkowa. Igły kłujące, ciemnozielone, ze słabo widocznymi liniami nalotu od spodu. Szyszki 10-15cm dł. szer. 4-5cm. brązowe. Łuski nasienne w kształcie klina, krywowe schowane.

    Zdjęcie: http://oregonstate.edu/dept/ldplants/abpi3.htm

    Abies procera - jodła szlachetna
    Abies procera - jodła szlachetnaWystępuje w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, bardzo wysokie drzewo do 80m wys. Korona szerokostożkowa, regularna, igły 1,5-3cm sinozielone, matowe. Szyszki duże, 15-30cm dł., 6-10cm szer. cylindryczne, dojrzałe brązowe, z wystającymi, odgiętymi na zewnątrz łuskami okrywowymi.

    Abies recurvata -
    Występuje w Chinach. Osiąga wys. 25m Igły proste, sztywne, 2-3cm błyszcząco zielone. Szyszki jajowatocylindryczne, łuski okrywowe schowane.

    Zdjęcie: ? Anthoine Pinetum

    Abies religiosa -
    Występuje w Meksyku na wys. 2600-3500m n.p.m. Wrażliwa na zimno, rzadko spotykana w kolekcjach europejskich. Wysokość do 50m, korona stożkowa, igły 2-3cm, zaokrąglone, niekłujące. Szyszki cylindryczne, 10-16cm dł. brązowofioletowe. Łuska okrywowa w kształcie szpatułki, na końcach szpiczasta, z wystającym zębem.

    Abies sachalinensis - jodła sachalińska
    Występuje na Syberii, Sachalinie i wyspach Kurylskich. Wys. do 40m. Igły proste, 2-3cm dł, do 1,5cm szer. zaokrąglone, błyszcząco zielone. Szyszki cylindryczne, do 5cm dł. z łuska okrywową wystającą, zaostrzoną.

    Abies sibrica - jodła syberyjska
    Występuje na Syberii, od północno wschodnich granic europejskiej części Rosji, po jezioro Bajkał. Wys. do 30m, wąska, stożkowa korona. Igły długie, 2-3cm, waskie i wiotkie, ciemnozielone. Szyszki cylindryczne, 4-9cm, młode niebieskawe, dojrzałe jasnobrązowe. Obficie pokryte żywicą. Łuska okrywowa schowana.

    Abies spectabilis - srebrna jodła himalajska
    Występuje w Himalajach, na wys. 3000-4200m n.p.m. Drzewo bardzo wysokie, do 60m wys. Igły długie, 3-5cm, błyszcząco zielone z wierzchu. Szyszki cylindryczne, 10-18cm dł. 7 grubości. fioletowe, dojrzałe - brązowe. Łuska okrywowa schowana.

    Zdjęcie: Anthoine Pinetum

    Abies squamata -
    Występuje w Chinach, osiąga do 30m wys. Charakterystycznie łuszczący się pień jak u brzozy. Igły 2-2,5cm dł. zaostrzone, ciemnozielone z wierzchu, błyszczące. Szyszki jajowate, 5-6cm dł. brązowopurpurowe, z wystającą łuską okrywową.

    Abies veitchii - jodła Veitcha
    Występuje w Japonii, na wysokości 1300-2300m n.p.m. Wys. do 25m , korona luźna. Igły miękkie, 1-2,5cm dł. ciemnozielone. Szyszki cylindryczne, dł 6-8cm fioletowopupurowe, dojrzałe rdzawobrązowe. Łuski nasienne bardzo gęsto ułożone. Łuski okrywowe nieznacznie wystajace.
    Tworzy krzyżówkę z jodła koreańską, Abies x arnoldiana

    Abies vejarii -
    Występuje w Meksyku, na wys. 2800-3000m n.p.m wysokości do 40m. Igły ostre, 1,5-2cm dł., jasnozielone. Szyszki 6-8cm, jajowate, łuska okrywowa dłuższa od nasiennej, wystająca.

    Abies yuanbaoshanensis -
    Występuje w Chinach, blisko spokrewniona z Abies forrestii.

    Abies ziyuanensis -
    Występuje w Chinach, osiąga 30m wys. Szyszki cylindryczne, najpierw zielone, dojrzałe ciemnobrązowe. 7-12cm dł., do 4,5cm szer. Łuska w kształcie dzwonu, brzeg lekko zebaty, Łuska okrywowa w kształcie szpatulki, wystająca.