Szyszki wierkowe

wierk to drzewo o igach nieopadajcych na zim, wysokie, o prostym pniu z regularn stokowat koron. Gazie osadzane regularnie, po odpadniciu igie szorstkie. Szyszki zwisajce, wyduone, cylindryczne. Przed dojrzeniem zielone lub czerwonawe, po dojrzeniu brzowe lub fioletowe. Nie rozpadaj si, ale s gitkie, czsto pokryte ywic. Dojrzewaj w cigu jednego roku. uski okrywowe przewanie niewidoczne. uska nasienna, pozbawiona odrostkw i wypustek, cienka, zakoczona eliptycznie lub poszarpana, nieregularnie zbkowana na brzegu.
Picea dzieli si na trzy sekcje:

  • Omorika - szyszki maj pogrubion, falist usk
  • Picea - uska szyszek pogrubiona, zaokrglona lub spiczasta
  • Casista - uska szyszek bardzo cienka, zaokrglona, czsto postrzpiona

Picea abies - świerk pospolity
świerk pospolity - picea abies Występuje w Europie Środkowej i Północnej. W górach do wys.2000m n.p.m. Drzewo wys. do 50m, pień prosty, korona bardzo regularna, stożkowa. gałęzie boczne w wyraźnych piętrach, łukowate wygięte, z podnoszącymi się wierzchołkami. Korowina na pniu czerwonobrązowa, łuszcząca się płatami. Igły kłujące, dł. 1-2cm.
Szyszki cylindryczne, jasnoszare, dł. 10-15cm. Łuski zmiennego kształty w zależności od odmiany, romboidalna, zaokrąglone, zwężone ku wierzchołkowi lub o wygietym brzegu. Bardzo liczne odmiany.

Picea alcockiana (syn. P. bicolor) - świerk dwubarwny
Występuje w górach Japonii. Osiąga wys. 30m, korona szerokostożkowa. Charakterystyczne dwubarwne igły, od spodu białe, z wierzchu ciemnozielone. Szyszki jajowatoeliptyczne, dł. 6-12cm, młode purpurowe, dojrzałe brązowe. Łuski skórzaste, cienkie, jajowate, całobrzegie lub drobno ząbkowane. Szeroko rozchylone.

Picea asperata - świerk gruboigłowy, świerk chiński
Picea asperata Występuje w Chinach, w górach na wys. 2500-3000m n.p.m. Wysokość 25m, stożkowa korona, boczne gałęzie sztywne, wzniesione. Silnie łuszcząca się korowina. Igły bardzo sztywne i kłujące. Szyszki cylindryczne, dł. 8-10cm, brązowoszare, o zaokrąglonych, całobrzegich łuskach.


Picea balfouriana -
Występuje w Chinach. Wys. do 40m. Igły krótkie, do 1,4cm, dwukolorowe. Z wierzchu ciemnozielone, od spodu z dwoma paskami. Szyszki jajowate, 5-9cm, brązowe lub purpurowe. Łuska pomarszczona, membranowa, ząbkowana.

Picea brachytyla - świerk Sargenta
Świerk azjatycki, występujący na wysokości od 1300-3800m n.p.m w klimacie monsunowym, wymaga obfitych deszczy. Odmiana :
  • Picea brachytyla var. complanata

  • Picea breweriana - świerk Brewera
    picea brewerianawystępuje w Ameryce Północnej, Kalifornii i Oregon. Stożkowe drzewo o wysokości do 40m ze zwisającymi gałęziami (płaczący pokrój). Igły długie ok.3cm i wąskie, odstaja na wszystkie strony. Szyszki ciemno-czerwonofioletowe, dojrzałe czerwonobrązowe. Cylindryczne, o długości 6-14cm, szerokości do 4cm. Łuska pomarszczona, sztywna, wierzchołek i margines cały, lekko żłobiony.

    Picea chihuahuana -
    Rośnie w Meksyku, na wysokości 2300-3200m n.p.m. Średnio wysokie drzewo, osiąga 25-35m. Bardzo rzadkie drzewo, odkryte w 1942 roku, w 25 małych populacjach. Bardzo wytrzymałe na gorący klimat. Szyszki zwisające, cylindryczne, jasnobrązowe, 7-12cm dł. 4-5 szerokości. Łuska sztywna, zaokrąglona.

    Picea crassifolia -

    Picea engelmannii Parry ex Engelm. - świerk Engelmanna
    Występuje w Ameryce Północnej, wysokości do 50m. Korona gesta, stożkowa, ze zwisającymi gałęziami. Igły miękkie, lecz kłujące, srebrzystoniebieskie. Szyszki cylindryczne, dł. 4-8cm, szerokości do 3cm. Jasnobrązowe - dojrzałe, młode czerwone lub ciemnofioletowe. Łuski cienkie, elastyczne, szerokorozpostarte, na brzegach nieregularnie ząbkowane.

    Zdjęcie:Cones on a tree near timberline, Great Basin National Park, Nevada [C.J. Earle].

    Odmiana P. engelmannii var. mexicana
    występuje w Meksyku, ma nieco większe szyszki, do 8cm długości

    Picea farreri -

    Picea glauca - świerk biały
    Występuje w Ameryce Północnej, głównie w Kanadzie, stąd bywa nazywany świerkiem kanadyjskim. Osiąga wys. do 30m. Rzadko 40m. Korona z wiekiem traci sztywność i regularność, gałęzie boczne zwisają. Korowina szarobrązowa. Igły sinozielone, kłujące, nieco zakrzywione.
    Szyszki wydłużone, cylindryczne, długości od 3,5-8cm, szerokości do 2,5cm - dojrzałe, Młode zielone. Łuska dojrzałych nabiera odcieć czerwony, całobrzegowa, elastyczna, cienka, z łagodnie zaokrąglonym marginesem.
    odmiany:
  • Picea glauca var. gluaca
  • Picea glauca var. densata
  • Picea glauca var. albertiana
  • Picea glauca var. porsildii


  • Zdjęcie:www.bio.brandeis.edu
    University of Wisconsin

    Picea glehnii -
    Niskie drzewo występujące na wyspach japońskich, Kurylach i Sachalinie. Igły krótkie, 1,2cm lekko dwukolorowe. Szyszki jajowate, wydłużone, brązowofioletowe, łuska całobrzegowa, zaokrąglona.

    Picea jezoensis - świerk ajański
    Występuje w górach Dalekiego Wschodu, na kamczatce, Sachalinie, Północnym-Wschodzie Chin i Korei. Przypomina świerk pospolity, korowina szara, łuszczy się drobnymi płatkami. Szyszki cylindryczne, długości 3-8cm. Młode zielonożółte lub purpurowe, dojrzałe jasnobrązowe. Łuski cienkie, skórzaste, eliptyczne, falistoząbkowane lub porozcinane.

    Picea koraiensis - świerk koreański
    Spokrewniony z japońskim Picea koyamai. Występuje w górach Korei.

    Picea koyamae - świerk koyamy, świerk japoński
    rzadkie drzewo japońskie, rośnie na wys. 1500-2000m n.p.m. średniowysokie - do 20m. Pień pomarańczowobrązowy. Szyszki stożkowocylindryczne, 5-10cm dł. 2cm szerokości. Łuska sztywna, zaokrąglona.

    Picea likiangensis -
    Występuje w Chinach na wys. 2500-4000m n.p.m. Wys. do 40m. Igły ciemnobrązowe z wierzchu, szyszki jajowate, z cienkimi łuskami, pomarszczonymi, brzeg postrzępony.Czerwonobrązowe.

    Picea mariana - świerk czarny
    świerk czarny - picea mariana Występuje w Kanadzie, do 25m wysokości. Korona gęsta, stożkowa, gałęzie krótkie. Szyszki małe, do 3,5cm długości, młode czerwonofioletowe, póxniej brązowe. Łuski sztywne, zaokrąglone, wiszą na drzewie kilka lat, po wysypaniu nasion.

    Picea martinezii -
    Bardzo rzadki drzewo meksykańskie, wys. 25-35m. Występuje na wys. 2100-2600m n.p.m. Odkryta dopiero w 1981roku, populacja liczy zaledwie kilkaset egzemplarzy. Ma dłuższe igły i większe, szersze szyszki od Picea chihuahua. Szyszki mają 8-16cm długości, 6cm szerokości, dojrzałe. Łuska sztywna, zaokrąglona, jasnobrązowa.

    Picea maximowiczii - świerk Maksymowicza
    Występuje w Japonii, na wys. 1100-2000m n.p.m. Osiąga 40m wysokości. Igły kłujące, ciemnobrązowe

    Picea meyeri -

    Picea morrisonicola -
    Występuje na Tajwanie, na wysokości 2500-3000m n.p.m. Wysokość do 50m. Szyszki cylindryczne, purpurowe, dł. 7cm. Łuska zaokrąglona, całobrzegowa.

    Picea neoveitchii - świerk Veitcha
    Występuje w zachodnich Chinach. drzewo niskie, osiąga do 15m wysokości. Szyszki cylindryczne, długości do 12cm, ku nasadzie i ku wierzchołkowi zwężone, o przylegających, całobrzegich, zaokrąglonych łuskach, jasnobrązowe.

    Picea obovata - świerk syberyjski
    świerk syberyjski - picea obovata Występuje na północy Europy po Syberię, podobny do świerka pospolitego, choć ma mniejsze szyszki, dł. 5-11cm, jajowato-cylindryczne, czerwonobrzowe. Łuski szerokie, całobrzegie, zaokrąglone.

    Picea omorika - świerk serbski
    świerk serbski - picea omorika Występuje na Półwyspie Bałkańskim, w Serbii, Bośni. Wysokość do 30m, o bardzo wąskiej koronie. Gałęzie boczne krótkie, łukowato wygięte. Igły wyraźnie spłaszczone, dł. 1-2cm, szer. do 2mm. z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, od spodu z dwoma białymi paskami, jak u jodły. Szyszki podłużne, jajowate, długości 4-6cm. Niedojrzałe ciemnofioletowe, dojrzałe ciemnobrązowe. Łuski zaokrąglone i nieregularne, drobno ząbkowane.
    Odmiana karłowa - Picea omorika "Nana".

    Picea orientalis - świerk kaukaski
    Występuje z Zachodnim Kaukazie i północno-wschodniej Turcji. Wysokość do 40m. Gęsta, stożkowa korona. Igły bardzo krótkie, krótsze niż u innych świerków, ciemnozielone. Szyszki wąskie, cylindryczne, dł. 5-10cm.1,5cm szerokości, młode czerwone do fioletowych, dojrzałe ciemnobrązowe. Łuski sztywne, zaokrąglone, całobrzegie.

    Picea pungens Engelm. - świerk kłujący
    Występuje w Ameryce Północnej, ale od kilkudziesieciu lat bardzo rozpowszechnione w Europie. Wysokość do 50m. Korona gęsta, stożkowa, regularna, smukła. Gałęzie odstaja poziomo. Szyszki do 12cm wydłużone, cylindryczne. Jasnobrązowe, z wyciekami żywicy. Łuski wiotkie, cienkie, wydłużone, z pofałdowanymi i powycinanymi brzegami. Liczne odmiany.

    Picea purpurea -
    Występuje w Chinach na wys. 2500-3500m n.p.m. Wys. do 40m. Igły spłaszczone, krótkie, 8-12mm, kłujące, z wierzchu ciemnobrązowe. Szyszki małe, 3cm dł. jajowate, brązowofioletowe, łuska w kształcie rombu, podłużnie pomarszczona.

    Picea rubens - świerk czerwony
    świerk czerwony - picea rubens Występuje we wschodniej części Ameryki Północnej. Osiąga 30m wysokości. Często używany jako drzewko bożonarodzeniowe. Szyszki cylindryczne, 3-5cm dł. Łuska lśniąco czerwonobrązowa, sztywna. Zdjęcie: Natural Resources canada

    Picea schrenkiana - świerk Schrenka

    Picea sitchensis (Bong.) Carr. - świerk sitkajski
    Występuje w Ameryce Północnej, wzdłuż wybrzeża oceanu Spokojnego. Wysokość 60-80m. Szyszki cylindryczne, do 11cm długości, 3cm szerokości, podobne do szyszek sosny kłującej. Żółtawobrązowe, łuska cienka, postrzepiona, wydłużona. Łuska okrywowa najdłuższa ze wszystkich swierków, czasem widoczna u szyszek zamknietych.

    Picea smithiana - świerk himalajski
    Występuje w Himalajach, od Afganistanu do Nepalu na wys. 2100-3600m n.p.m. Wys. do 50m, korony o zwisających gałęziach. Igły najdłuższe u świerków. 2,5-5cm, bardzo wąskie, zaostrzone. szyszki również najdłuższe, 12-18cm dł. łuski sztywne, prawie okrągłe, całobrzegie.

    Picea spinulosa -
    występuje w Himalajach, na wys. 2400-3700m n.p.m. Wys. od 40-55m, wyjątkowo do 65m. Korona stożkowa. Gałęzie zwisające. Szyszki stożkowo-cylindryczne, dł 6-12cm, szerokości 2cm. Młode zielone, dojrzałe pomarańczowobrązowe, otwierają sie do 3cm. Łuska średnio sztywna, ostro zakończona.

    Picea torano, P.polita - świerk szydlasty, świerk tygrysi
    świerk japoński, o wysokości do 30m. Korona szarobrązowa. Szyszki zwisające, podłużno-jajowate, młode zielone, dojrzałe brązowe. dł. 7-10cm. Łuska sztywna, szeroka, zaokrąglona. postrzępiona na brzegu.

    Picea wilsonii - świerk Wilsona
    Występuje w zachodnich Chinach na wys. 1300 - 3000m n.p.m. Wys. do 20m, korona szeroka, z gałęziami aż do ziemi. igły krótkie, 8-25mm, wąskie. Szyszki małe, 4-7cm dł. łuski cienkie, zaokrąglone, całobrzegie. W suchych szyszkach brzegi odchylają się na zewnątrz.