Araucariaceae - araukariowate

To rodzina bardzo starych roślin iglastych. W czasach dinozaurów występowały prawie na całej kuli ziemskiej, wraz z ich wyginięciem, araukariowate zniknęły z półkuli północnej.
Największą różnorodność gatunków spotykamy w rejonie Nowej Kaledonii (18 gatunków) i w Ameryce Południowej. Są roślinami wieczniezielonymi, najczęściej jednopiennymi, z regularnie ułożonymi gałęziami bocznymi. W swoich miejscach występowania są ważnym źródłem wysokogatunkowego drewna. Na północnej półkuli coraz częściej spotykane jako drzewa ozdobne.
W tej chwili rozróżnia się 41 gatunków podzielonych na trzy rodzaje:

  • Agathis - Agathis, soplica
  • Araucaria - Araukaria, igława
  • Wollemia

Większość zdjęć zamieszczonych poniżej pochodzi z Palmiarni w Łodzi albo z Pinetum Blijdenstein w Hilversum.
Podpisy pod poszczególnymi odmianami przepisane są z tabliczek - nie ponoszę za nie odpowiedzialności...

Agathis
Drzewo o dużym znaczeniu ekonomicznym, osiąga duże rozmiary, drewno używane np. do wyrobu tanich gitar. W Europie jedynym spotykanym rodzajem poza ogrodami botanicznymi jest Aghatis robusta, na Lazurowym Wybrzeżu.

Występujące gatunki:

Agathis atropurpurea
Agathis australis - Soplica kauriAgathis australis   - Soplica kauri

50m drzewo z Nowej Zelandii, Maorysom służyło do budowy czółen. Kora łuszczy się grubymi płatami, szara do purpurowej.

Agathis brownii Agathis brownii

pochodzący z Borneo

Agathis corbasonii
Agathis dammara Agathis dammara

Agathis endertii
Agathis flavescens
Agathis kinabaluensis
Agathis labilliardieri
Agathis lanceolata
Agathis lenticula
Agathis macrophylla
Agathis microstachya
Agathis montana
Agathis moorei
Agathis orbicula
Agathis ovata
Agathis philippinensis

Agathis robusta - Soplica wielkaAgathis robusta - Soplica wielka
drzewo osiągające wysokość do 50m i średnicy pnia do 2m. Pochodzi z Australii, rośnie na obrzeżach lasów deszczowych. Kora pomarańczowa, z czasem szarzeje i łuszczy się. Liście podłużne, 5-13cm. Szyszki długości 9-15cm, kuliste, zdrewniałe. Dostarcza poza drewnem równie cenną żywicę, zwaną kopalem, która ma własności lecznicze. Zdjęcie: Agathis robusta - Cone from the Yatton Park tree [C.J. Earle, Mar-2003].

Agathis silbae
Agathis spathulata

Araucaria
Araukaria,inaczej zwana igławą, to wieczniezielone, bardzo stare drzewo iglaste, występujące na półkuli pd. (od Nowej Gwinei i Australii po Amerykę Pd.); Osiąga do 70m wys., gałęzie ułożone w regularnych okółkach, igły kłujące, gęsto ułożone; szyszki duże, do 30cm dł. i 5kg wagi, kuliste, dojrzewają w ciągu 2-3 lat i rozpadają się.
Kolekcję araukarii w Europie można podziwiać w Royal Botanic Garden Edinburgh, w Edynburgu, w Szkocji.

Występujące gatunki:

Araucaria heterophylla - Araukaria wyniosłaAraucaria heterophylla  - Araukaria wyniosła

- zwana jodełką pokojową,często hodowana w donniczkach. W swojej ojczyźnie, na wyspie Norfolk osiąga 50-70m. Gałęzie regularnie ułożone, okółkowo, 4-5. Kora szarobrązowa, liście łuskowate, gęsto, dachówkowato ułożone, dł. 4-5mm, ciemnozielone. Szyszki jajowate, szersze niż dłuższe, do 15cm dł. z trójkątnymi łuskami, z kolcami na końcu każdej łuski.

Araucaria araucana - Araukaria chilijska Araucaria araucana  - Araukaria chilijska

najbardziej wytrzymała na mrozy, można ją spotkać w parkach w Anglii, Irlandii. Osiąga wys. do 50m, korona stożkowata, u starszych drzew okrągława do parasolowatej. Kora szarobrązowa, grube konary odstają od pnia poziomo. Liście ustawione spiralnie, łuskowate, utrzymują się na pniu 10-15 lat, trójkątne, o sztywnym, ostrym czubku, ułozone dachówkowato. Duże, dł. 2,5-5cm, szer. 1,2-2,5cm. Szyszki kuliste, prosto wzniesione, 10-18cm, brązowe, lekko kolczaste. Nasiona jadalne, bogate w składniki odżywcze, jadane na surowo lub prażone.

Araucaria angustifolia - Araukaria brazylijskaAraucaria angustifolia  - Araukaria brazylijska

Brazylijska araukaria, mniejsza od azjatyckich, osiąga do 35m wysokości. Liście ciemnozielone, do 6cm dł. Szyszki duże, kilogramowe, osiągają do 25cm długości i 13 szerokości. Dojrzewają po 2-3 latach, kolczaste.

Araucaria bernieri

Araucaria bidwillii - Araukaria australijskaAraucaria bidwillii - Araukaria australijska

Święto drzewo Aborygenów. Kora ciemnobrązowa do czarnej, liście owalne, zachodzące jeden na drugi. Olbrzymie szyszki, ciemnozielone, ważące do 10kg zawierają 50-100 jadalnych nasion. Wielkością i kształtem przypominają ananasy, ale są niebezpieczniejsze, bo spadają na ziemię!

Araucaria biramulata

Araucaria columnaris - Igława kolumnowa

Odkryta przez kapitana Cooka na wyspach Nowej Kaledonii. Prastary gatunek, występujący od ponad 80 milionów lat. Osiąga wysokość do 60m, kora ciemnobrązowa do czarnej, korona smukła, stożkowata, o bardzo regularnie ułożonych bocznych konarach. Liście w postaci łusek, ok. 1cm, zachodzących na siebie.

Araucaria cunninghamii - Araukaria CunninghamaAraucaria cunninghamii - Araukaria Cunninghama

Wysokie do 60m drzewo z jasnobrązową korą i długich gałęziach. Pochodzi z Australii, często obecnie uprawiane jako drzewo dekoracyjne. Liście spiralnie okrywają gałęzie, szarozielone, do zielonych, gładkie, dachówkowato ułożone, łuskowate, wygrzbiecone dł. od 0,8-2cm. Szyszki do 10cm, jajowate, kolczaste.

Araucaria humboldtensis
Araucaria hunsteinii
Araucaria laubenfelsii
Araucaria luxurians
Araucaria montana
Araucaria muelleri

Araucaria nemorosaAraucaria nemorosa

Niski gatunek, osiągający 15m wysokości, pochodzący z Nowej Kaledonii.

Araucaria ruleiAraucaria rulei

Wysokie do 50m drzewo pochodzące z Nowej Kaledonii.

Araucaria schmidii
Araucaria scopulorum

Araucaria subulataAraucaria subulata

Wysokie do 50m drzewo pochodzące z Nowej Kaledonii. Gałązki rozstawione w kształcie litery V.

Wollemia nobilis - Wolemia szlachetna
Wollemia nobilis została odkryta w 1994 w dzikich rejonach Wollemi National Park w New South Wales, 150 km na północny zachód od Sydney.
Popularnie nazywana "Wollemi Pine", nie jest jednak sosną. Wolemia jest wieczniezielonym drzewem osiągającym 25-40 m wysokości. Szyszki są zielone, 6-10cm dł., 5-10cm średnicy, znajdują się na zakończeniu łodyg. Dojrzewają w 18-20 miesięcy, a po ich dojrzeniu, łodyga zamiera.

Wollemia nobilis - Wolemia szlachetna Wollemia nobilis - Wolemia szlachetna