Taxaceae - cisowate

Rodzina cisowatych obejmuje około 30 gatunków skupionych w 5 rodzajach. Występują zarówno na półkuli północnej jak i południowej. Liście iglaste, płaskie, ustawione skrętolegle, często ułożone płasko. Kwiaty żeńskie osadzone pojedyńczo. Z zalążka wyrasta pojedyńcze nasienie, okryte częściowo lub całkowicie barwną, mięsistą osnówką.
Rodzaje:

  • Taxus - cis
  • Torreya - toreja, czwórczak
  • Amentotaxus
  • Austrotaxus
  • Pseudotaxus

Taxus - cis niewysokie drzewo lub krzew, o nieregularniej koronie stożkowatej lub krzewiastej, często majacej kilka pni. Kora czerwonowiśniowa do brązowej, igły płaskie, o brzegach lekko zagiętych, niekłujące, dł. ok. 4cm, szer. 3mm. Z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, od spodu z dwoma słabo widocznymi paskami. Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Przez Polskę przebiega wschodnia granica zasięgu Taxus baccata - cisu pospolitego. Wyróżnia się około 8 gatunków. Taxus - cis

  • cis pospolity (Taxus baccata)
  • cis japoński (Taxus cuspidata)
  • cis zachodni (c. pacyficzny) (Taxus brevifolia)
  • Taxus canadensis
  • Taxus celebica
  • Taxus floridana
  • Taxus globosa
  • Taxus wallichiana
    Mieszaniec hodowlany:
  • cis pośredni (Taxus media) (mieszaniec cisu pospolitego i cisu japońskiego)
  • Taxus hunnewelliana

Torreya - toreja, czwórczak drzewo osiągające w swej ojczyźnie do 25(max.35)m, o grubej korowinie i okółkowo ustawionych gałęziach na pniu. Igły dł. 2-3cm, bardziej kłujące niż igły cisa. Znanych jest 6 gatunków, występujących w Ameryce Północnej i Azji. W Polsce można spotykać Toreję orzechową, zwana również czwórczakiem orzechowym, lub orzechowatym, najbardziej wytrzymałą na mrozy.
Gatunki:

  • Torreya californica - Toreja kalifornijska Torreya californica - Toreja kalifornijska

    o najdłuższych igłach, o długości do 7cm, w drugim roku brązowiejących. Mniej wytrzymała na mrozy. Owoce większe, 2,5-4,5cm długości, zielone z fioletowymi smugami.
  • Torreya fargesii
  • Torreya grandisTorreya grandis

    Liście krótsze, pozostają zielone w dalszych latach.
  • Torreya jackii
  • Torreya nucifera - czwórczak orzechowy
    O krótkich igłach, do 3cm, błyszczącozielonych. Pędy brązowieją w drugim roku. Owoce mniejsze, do 2,5cm zielone, częsciowo fioletowe.
  • Torreya taxifolia


  • AmentotaxusAmentotaxus

    wiecznie zielone, niskie drzewa lub krzewy azjatyckie. Wyróżnia się pięć gatunków:

    • Amentotaxus argotaenia
    • Amentotaxus assamica
    • Amentotaxus formosana - na zdjęciu
    • Amentotaxus poilanei
    • Amentotaxus yunnanensis